Accessibility links

İordaniya görüşündə Fələstinin humanitar ehtiyacları diqqət mərkəzindədir


Birləşmiş Ştatlar ağır humanitar vəziyyətlə əlaqədar Qəzza və ətraf bölgədəki fələstinli mülki şəxslərə əlavə humanitar yardım elan edib.

ABŞ-ın dövlət katibi Antoni Blinken bildirib ki, "Bu gün mən Fələstinlilərə ABŞ-ın 2021-ci ildən bəri ayırdığı inkişaf, iqtisadi və humanitar məqsədlə ayırdığı 1,8 milyard dollardan çox yardıma 404 milyon dollar yeni yardım elan edirəm".

Blinken yardımı çərşənbə axşamı İordaniyanın ev sahibliyi etdiyi humanitar yardım konfransında elan edib. O həmçinin digər donorları da töhfələrini artırmağa çağırıb.

Humanitar yardım

Beynəlxalq hüquq qruplarının və ABŞ rəsmilərinin məlumatına görə, təkcə son bir ayda Qəzzanın cənubundakı Rəfah şəhərindən bir milyondan çox insan didərgin düşüb və onların bir çoxu dəfələrlə yerlərindən didərgin salınıb. Orada əhalinin 95 faizi təmiz içməli su əldə edə bilmir. Qəzzanın kanalizasiya sisteminin böyük hissəsi məhv edilib. Bölgədəki 40 xəstəxandan çox az hissəsi fəaliyyət göstərir. Açıq xəstəxanaların sayı 10-a çatmır.

ABŞ-ın yeni yardımı Qəzza, İordan çayının qərb sahili və ətraf bölgədəki həssas fələstinlilərə mühüm dəstək verəcək. Buraya qida, təhlükəsiz içməli su, səhiyyə, müdafiə, təhsil, sığınacaq və psixososial dəstək daxildir.

İordaniya Kralı Abdulla çərşənbə axşamı bildirib ki, İordaniya, Misir və BMT yardım axınının yaxşılaşdırılması üzrə konfrans çağırarkən Qəzzada fələstinlilərə humanitar yardımın göstərilməsi “insanlığımızın və səmimiyyətimizin sınağıdır”.

"Biz Qəzzaya arxamızı çevirə bilmərik. Bu, hər kəsin prioriteti olmalıdır, çünki tarix bizi hərəkətlərimizə görə mühakimə edəcək", deyə o əlavə edib.

Çərşənbə axşamı Kral Abdulla Blinkenlə ayrı-ayrılıqda keçirdiyi görüşdə Dövlət Departamentinin "Qəzzada müharibəyə son qoymaq üçün konkret yol xəritəsi təklif etdiyi" hərtərəfli atəşkəs və girovların azad edilməsi razılaşmasını müzakirə edib.

BMT-nin baş katibi Antonio Quterreş bildirib ki, Qəzzaya humanitar yardımın gətirilməsi üçün bütün mövcud marşrutların "fəaliyyət göstərməli olduğunu" və bu məsələdə quru yollarının “tamamilə həlledici rol oynadığını” vurğulayıb.

"Qəzzada 1 milyondan çox fələstinli kifayət qədər təmiz içməli suya sahib deyil və dəhşətli aclıqla üz-üzədir", deyə Quterreş bildirib.

BMT rəhbəri Qəzzada baş verən qırğınların və qətllərin sürəti və miqyasının onun baş katib olduğu illərdə gördüklərindən ağır olduğunu bildirib.

"Dəhşət dayandırılmalıdır. Girovların qeyd-şərtsiz azad edilməsi ilə yanaşı, atəşkəsin vaxtıdır"-Quterreş deyib.

Atəşkəs

ABŞ Dövlət katibi Antoni Blinken çərşənbə axşamı erkən saatlarda bildirib ki, İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Qəzzada təklif edilən çoxmərhələli atəşkəsə sadiqliyini təsdiqləyib və HƏMAS hələ planla razılaşmayan yeganə qrupdur.

Blinken Tel-Əvivdə jurnalistlərə deyib: “Bir səsdən başqa hər kəsin səsi var və bu, HƏMAS-dır. Bu təkliflə irəliləmək HƏMAS-ın üzərinə düşür”.

Blinken deyib ki, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Təhlükəsizlik Şurasının İsrail və HƏMAS-ı atəşkəs razılaşmasını həyata keçirməyə çağıran ABŞ tərəfindən hazırlanmış qətnamə layihəsini təsdiqləməsi “dünyanın axtardığı şeyin bu olduğunu mümkün qədər aydın göstərdi”.

HƏMAS Rusiyanın bitərəf qalması ilə 14-0 səslə əldə edilən qətnamə layihəsini şuranın "Qəzzada daimi atəşkəsi təsdiqlədiyini" alqışlayıb və "müvafiq prinsiplərə uyğun olan" prinsiplərin həyata keçirilməsi üçün dolayı danışıqlara hazır olduğunu bildirib.

Blinken deyib ki, cavab "ümidverici bir əlamətdir". Lakin o əlavə edib ki, indi vacib olan “söz Qəzzadan və Qəzzadakı HƏMAS rəhbərliyindən gələzək sözdür”.

“HƏMAS-dan cavab gözləyirik və bu, onların nə istədikləri, nə axtardıqları və kimə baxdıqları barədə olacaq”. Blinken Netanyahunun müharibəni səhv idarə etdiyini söyləyərək bazar günü Netanyahunun fövqəladə hökumətini tərk edən Benni Qantz və müxalifət lideri Yair Lapid ilə görüşdükdən sonra danışıb. Həm Qantz, həm də Lapi, Blinken ilə danışıqlardan sonra X-də dərc olunan şərhlərdə razılaşmanın təmin edilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

ABŞ diplomatı Qəzzada saxlanılan bəzi girovların ailə üzvləri ilə də qısa görüş keçirib.

Qəzzada saxlanılan bəzi girovların ailə üzvləri ilə görüş
Qəzzada saxlanılan bəzi girovların ailə üzvləri ilə görüş

Blinken bildirib ki, Birləşmiş Ştatlar girovları evlərinə qaytarmaqda qərarlıdır və təklif olunan atəşkəs “bunun üçün ən yaxşı yoldur”. O, çərşənbə axşamı İordaniyada səkkiz aylıq müharibədən sonra Qəzza zolağında köməyə çox ehtiyacı olan fələstinlilərə beynəlxalq ictimaiyyətin humanitar reaksiyasını necə gücləndirəcəyinə dair görüşdə iştirak etməlidir.

Üç fazalı atəşkəs təklifi ilkin mərhələdə döyüşlərin dayandırılmasını, Qəzzadan bəzi girovların azad edilməsini, İsrail tərəfindən saxlanılan fələstinli məhbusların azad edilməsini, fələstinlilərə humanitar yardımın artırılmasını, İsrail qoşunlarının çıxarılmasını tələb edir.

İkinci mərhələ Qəzzada bütün digər girovların azad edilməsi və İsrail qoşunlarının Qəzzadan tam çıxarılması müqabilində hərbi əməliyyatların daimi dayandırılmasını nəzərdə tutur.

Son mərhələ İsrailin səkkiz aylıq bombardmanları nəticəsində çoxu viran qalmış Qəzza zolağının çoxillik yenidənqurma planını əhatə edir. Bu, həmçinin Qəzzada hələ də ölən girovların qalıqlarının qaytarılmasını təmin edəcək.

İsrailin rəsmi rəqəmlərinə görə, oktyabrın 7-də HƏMAS-ın terror hücumu əksəriyyəti mülki olmaqla, təxminən 1200 nəfərin ölümü ilə nəticələnib. HƏMAS yaraqlıları təxminən 250 nəfəri girov götürüb, onlardan 116-sı Fələstin ərazisində qalıb, o cümlədən ordunun verdiyi məlumata görə, 41 nəfər ölüb.

Forum

XS
SM
MD
LG