Accessibility links

BMT məhkəməsi İsrailin işğalı ilə bağlı dinləmələrə başlayır


Fələstinin xarici işlər naziri bazar ertəsi günü İsraili aparteiddə ittiham edərək, BMT-nin yüksək səviyyəli məhkəməsini İsrailin Fələstin dövləti üçün nəzərdə tutulan torpaqların işğalının qeyri-qanuni olduğunu, dərhal və qeyd-şərtsiz sona çatmalı olduğunu bəyan etməyə çağırıb.

İddia İsrailin Fələstin dövləti üçün torpaqların 57 illik işğalının qanuniliyi ilə bağlı tarixi dinləmələrin başlanğıcında səsləndirilib. Məsələ günün əsas müzkirəsinə çevrilən İsrail-HƏMAS müharibəsi fonunda qaldırılıb, baxmayaraq ki, dinləmələr İsrailin işğal olunmuş İordan çayının qərb sahili, Qəzza zolağı və ilhaq edilmiş Şərqi Qüdsə açıq nəzarəti üzərində qurulmalı idi.

Fələstinin Xarici İşlər Naziri Riyad əl-Maliki Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinə “Qəzzada yarısı uşaq olan 2,3 milyon fələstinlinin mühasirəyə və bombardmana məruz qaldığını, öldürüldüyünü və şikəst olduğunu, aclıq və köçkün olduğunu” bir vəziyyətdə müraciət edir.

“Qüds də daxil olmaqla, İordan çayının qərb sahilində 3,5 milyondan çox fələstinli öz ərazilərinin müstəmləkəçiliyinə və buna imkan verən irqçi zorakılığa məruz qalır”- deyə, o o əlavə edib.

Altı gün davam etməsi gözlənilən sessiya BMT Baş Assambleyasının İsrailin işğal olunmuş ərazilərdəki siyasətləri ilə bağlı məcburi olmayan məsləhət rəyi tələbindən sonra keçirilir.

Hakimlərin rəy bildirməsi çox güman ki, aylar çəkəcək.

Fələstinlilər iddia edirlər ki, İsrail işğal etdiyi böyük əraziləri ilhaq etməklə ərazi işğalı qadağanını və fələstinlilərin öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu pozub, irqi ayrı-seçkilik və aparteid sistemi tətbiq edib.

Əl-Maliki "Bu işğal ilhaq və supremasist xarakter daşıyır və Fələstinin öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu müdafiə etmək üçün məhkəməyə müraciət edir. İsrail işğalının qeyri-qanuni olduğunu və dərhal, tam və qeyd-şərtsiz dayandırılmalıdır" deyib.

Fələstinlilərin müraciətindən sonra 51 ölkə və 3 beynəlxalq təşkilat çıxış edəcək. Dinləmələr zamanı İsrailin çıxışı planlaşdırılmır, ancaq o, yazılı açıqlama verə bilər.

Bununla belə, fələstinlilər və aparıcı hüquq qrupları işğalın müdafiə tədbirlərindən çox kənara çıxdığını iddia edirlər. Onlar deyir ki, bu, işğal edilmiş torpaqlarda məskunlaşma ilə gücləndirilmiş aparteid sisteminə çevrilib, fələstinlilərə ikinci dərəcəli status verilir və İordan çayından Aralıq dənizinə qədər yəhudi hegemonluğunu qorumaq üçün nəzərdə tutulub. İsrail aparteidlə bağlı hər bir ittihamı rədd edir.

İsrail Yaxın Şərq müharibəsində İordan çayının qərb sahilini, Şərqi Qüdsü və Qəzza zolağını 1967-ci ildə ələ keçirib. Fələstinlilər müstəqil dövlət üçün bu üç ərazinin onlara verilməsini istəyir

İsrail İordan çayının qərb sahilini mübahisəli ərazi hesab edir və onun gələcəyi danışıqlarda həll olunmalıdır.

“Peace Now” nəzarətçi qrupunun bildirdiyinə görə, İsrail qərb sahilində 146 yaşayış məntəqəsi inşa edib, onların çoxu tam inkişaf etmiş şəhərətrafı ərazilərə və kiçik şəhərlərə bənzəyir.

Qəsəbələrdə 500 000-dən çox yəhudi məskunlaşdığı halda, ərazidə 3 milyona yaxın fələstinli yaşayır. İsrail şərqi Qüdsü ilhaq edib və bütün şəhəri onun paytaxtı hesab edir.

İsrailin paytaxtının məhəllələri hesab etdiyi Şərqi Qüdsdə salınmış qəsəbələrdə əlavə 200 min israilli yaşayır. Şəhərin fələstinli sakinləri sistematik ayrı-seçkiliklə üzləşirlər ki, bu da onların yeni evlər tikməsini və ya mövcudlarını genişləndirməsini çətinləşdirir.

İsrail 2005-ci ildə Qəzzadan bütün əsgərlərini və mühacirlərini çıxarsa da, ərazinin hava məkanına, sahil xəttinə və əhalinin reyestrinə nəzarəti davam etdirir.

Fələstinli HƏMAS qruplaşması 2007-ci ildə Qəzzada hakimiyyəti ələ keçirəndən sonra İsrail və Misir Qəzzanı blokadaya alıb. Beynəlxalq ictimaiyyət əksəriyyətlə yaşayış məntəqələrini qanunsuz hesab edir.

İsrailin şəhərin ən həssas müqəddəs məkanlarının yerləşdiyi Şərqi Qüdsü ilhaq etməsi beynəlxalq səviyyədə tanınmır.

Forum

Amerika İcmalı

Amerika İcmalı. ABŞ-Yaponiya əlaqələri. ABŞ-ın Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesində rolu.
please wait

No media source currently available

0:00 0:30:13 0:00
XS
SM
MD
LG