Accessibility links

ABŞ İrana qarşı "hərtərəfli cavab" üzərində işləyir, İsraili təmkinli olmağa çağırır


Baydenin yardımçıları dəfələrlə gərginliyi azaltmağa çağırıb. Ağ Evin milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri Con Kirbi çərşənbə axşamı jurnalistlərə deyib ki, prezident "İranla müharibə istəmir. Münaqişənin genişlənməsini və ya dərinləşməsini istəmir".

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu cavab addımı atacağına söz verib, lakin İsrail rəsmiləri necə və nə vaxt zərbə endirə biləcəklərini açıqlamayıb. İsrailin hərbi komandiri general-leytenant Herzi Halevi "Biz cavabımızı buna uyğun seçəcəyik" deyib.

İsrailin İran ərazisinə birbaşa zərbəsi daha bir əhəmiyyətli eskalasiyaya bərabər olacaq, Tehran artıq belə bir əks-hücuma daha sərt cavab verəcək. Tehran 300-dən çox pilotsuz aparat, ballistik raket və qanadlı raket buraxıb, onların əksəriyyəti ABŞ və regional müttəfiqlərinin köməyi ilə İsrail ordusu tərəfindən ələ keçirilib və İsrail bazasına cüzi ziyan dəyib. Bu, İranın itkiləri məhdudlaşdırmaq üçün zərbələri kalibrlədiyini və ya Ağ Evin təkzib etdiyi xəbərdarlığı qabaqcadan Teleqrafla göndərdiyini göstərir.

İsrailin Bar-İlan Universitetinin Siyasi Tədqiqatlar Departamentinin rəhbəri Conatan Raynhold bildirib ki, İsrailin əks hücumu ehtimal ki, mülki insanları öldürmədən İran torpaqlarını hədəf alacaq.

O, Amerikanın Səsinə deyib: "İran rejimin açıq-aşkar ictimai simvolik binalarını açıq şəkildə vurmağa çalışmaz. Bu, rejimi utandıra və onları daha da gərginləşdirməli olduqlarını hiss etdirə bilər".

Raynhold İranın zərbələrinin "çox, çox diqqətlə hesablandığını" və İsrailin potensial əks-hücumunun da eyni şəkildə kalibrlənəcəyini proqnozlaşdırıb. O deyib ki, onlar asanlıqla təhlükəli hesablamalara səbəb ola biləri.

“İsrail İran rəsmilərini hədəf alan gizli əməliyyatlara üstünlük verə bilər. Yaxud kiberhücum edə bilər”, kibertəhlükəsizlik üzrə məsləhət firması White Knight Labs-dan Qreqori Hatçer deyib.

İran bildirib ki, şənbə günü həyata keçirdiyi zərbələr İsrailin bu ayın əvvəlində Suriyanın Dəməşq şəhərindəki diplomatik binasına endirdiyi və iki general da daxil olmaqla, yeddi iranlı hərbi məsləhətçinin ölümünə səbəb olan hava hücumuna cavab olaraq həyata keçirilib.

Netanyahu İsrailin Qəzzadakı müharibəsini sona çatdırmaq üçün güclü beynəlxalq təzyiq və HƏMAS-ın girovlarını azad etmək üçün böyük daxili təzyiqlə üzləşir. İsrailin HƏMAS-la müharibəsi silahlı Fələstin qruplaşmasının oktyabrın 7-də İsrailə hücum edərək 1200 nəfəri öldürməsi və 240-dan çox adamı girov götürməsi ilə başlayıb. Qəzzada Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, İsrailin cavabı 34 minə yaxın fələstinlini öldürüb. Bir çox humanitar təşkilatlar aclıq barədə xəbərdarlıq edir.

Bəzi beynəlxalq liderlər Netanyahunu İranla gərginliyi qəsdən artırmaqda ittiham edir. Burada İsraili Tehranın hücumlarından qorumaqda kömək edən ABŞ-ın müttəfiqi olan İordaniyanın xarici işlər naziri Ayman Safadi də var.

"Heç kimə sirr deyil ki, Netanyahunun siyasəti Qəzzada törətdiyi qətllər, müharibə və dağıntılar nəticəsində qlobal miqyasda ona artan təzyiqi azaltmaq üçün münaqişəni genişləndirmək məqsədi daşıyır", Safadi çərşənbə axşamı deyib.

NATO üzvü olan Türkiyə də İsraili günahlandırıb.

"Aprelin 13-ü axşam ürəyimizi sıxan gərginliyə görə əsas məsul şəxs Netanyahu və onun qanlı administrasiyasıdır", Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan çərşənbə axşamı regional və Qərb liderlərinin deeskalasiya çağırışlarını təkrarlayaraq deyib.

İsrail Dəməşqin hücumunu nə təsdiq, nə də təkzib edib, İordaniya və Türkiyənin ittihamlarına cavab verməyib.

Stimson Mərkəzinin aparıcı əməkdaşı Barbara Slavin deyib ki, Netanyahunun hökumətinin ifrat sağçı üzvlərini və özünün siyasi instinktlərini qane edən cavabı hesablayarkən deeskalasiya çağırışlarına qulaq asıb-asmayacağı bəlli deyil.

"O, həmişə İrana hücum etmək, xüsusən də İranın nüvə obyektlərinin ardınca getmək istəyib. O, bunu İsrailin bütün düşmənlərini - Hizbullahı, İranı məğlub etmək üçün son fürsəti kimi görə bilər", o, Amerikanın Səsinə deyib.

"Bəs ona kim mane olacaq? Mən bundan çox narahatam" - deyə, Slavin əlavə edib.

Netanyahu hansı varianta qərar versə də, Bayden ona ABŞ-ın İsrailin əks-hücumunda iştirak etməyəcəyini bildirib.

Forum

XS
SM
MD
LG